اشعار ترکی آذری و فارسی

اشعار ترکی آذری و فارسی

مئی ساتانلار کوچه‌سی- تورکی و فارسیجا شعرلر
اشعار ترکی آذری و فارسی

اشعار ترکی آذری و فارسی

مئی ساتانلار کوچه‌سی- تورکی و فارسیجا شعرلر

Adı Güzel Kendi Güzel Muhammed

Canım kurban olsun senin yoluna,

Adı güzel, kendi güzel Muhammed,

Şefâat eyle bu kemter kuluna,

Adı güzel, kendi güzel Muhammed

   

Mü'min olanların çoktur cefâsı,

Ahirette olur zevk-u sefâsı,

On sekiz bin âlemin Mustafâ'sı,

Adı güzel, kendi güzel Muhammed

   

Yedi kat gökleri seyrân eyleyen,

Kûrsûn üstünde cevlân eyleyen.

Mi'râcda ümmetin Hak’dan dileyen,

Adı güzel, kendi güzel Muhammed

  

Ol çâriyâr anın gökler yâridir,

Anı seven günahlardan beridir,

On sekiz bin âlemin serveridir,

Adı güzel, kendi güzel Muhammed

     

Aşık Yunus neyler iki cihânı sensiz,

Sen Hak Peygambersin şeksiz, gümânsız

Sana uymayanlar gider imânsız,

Adı güzel, kendi güzel Muhammed

  

Yunus Emre

زبانحال امام حسین

زینبیم نهر فرات اوسته سپهداریم ئولوب

کسیلوب قوللاری غیرتلی علمداریم ئولوب

قره معجر باشووا باغلا باجی

گئت اوتور قارداشووا آغلا باجی

یارالار سینه سینون اوسته گلستان کیمیدی

او قدر اوخ توخانوب جسمی نیستان کیمیدی

گوزلروندن ایراق اولسون او قدر داش وورولوب

پیکری شان شان اولوب زلف پریشان کیمیدی

قره معجر باشووا باغلا باجی

گئت اوتور قارداشووا آغلا باجی

داش دگوب آلنینا گل صورتینه قان توکولوب

ساحل معرفته فکر ایله مرجان توکولوب

آیریلوب عضولری قارداشیمون پیکردن

ایله بیل آیه به آیه یره قرآن توکولوب

قره معجر باشووا باغلا باجی

گئت اوتور قارداشووا آغلا باجی

باشا چیخماز بیلورم باجی بلاسی باشیمون

ئولمینجک قوروماز چشمه‌لری گوز یاشیمون

مین ائیل عمریم اگر اولسا سویا حسرت باخارام

سو کنارینده سوسوز جانی چیخوب قارداشیمون

قره معجر باشووا باغلا باجی

گئت اوتور قارداشووا آغلا باجی

لایق شانی ابوالفضلیمه غم بزمی قورون

گیینوز قاره ادبلن دیزی اوسته اوتورون

آناسی ام بنینون عوضینده ملشون

سینه‌سی پارچالان قارداشیما سینه وورون

قره معجر باشووا باغلا باجی

گئت اوتور قارداشووا آغلا باجی

باشین آلدیم سینمین اوسته دیدیم جان قارداش

قیزلاریم گوزلروون قانینه قربان قارداش

گوردوم آهسته دیور آی گوزیمون نوری حسین

ئولورم باشیمون اوسته اوخی قرآن قارداش

قره معجر باشووا باغلا باجی

گئت اوتور قارداشووا آغلا باجی

دیدیم آچ گوزلرووی وصلوه حسرت چکورم

او گوزل گوزلرووه باخماقا منت چکورم

ممکن اولسا دیدی سنده گوزووی باغلا حسین

یوزیمه باخما الیم بوشدی خجالت چکورم

قره معجر باشووا باغلا باجی

گئت اوتور قارداشووا آغلا باجی

آغلیوب یاره لنن قلبیمی یارما ئولورم

گوز یاشیلان بو بیابانی سووارما ئولورم

سنی ویرّم قسم اللرده ئولن فاطمیه

منی اکبر کیمی اخیامه آپارما ئولورم

قره معجر باشووا باغلا باجی

گئت اوتور قارداشووا آغلا باجی

قلم اولسیدی یازاردیم علمون سینه سینه

سوزلریم اود توکه اهل حرمون سینه سینه

گوردی دشمن منی قولسوز باشیما وردی عمود

یوزی اوستونده یخلدیم ننمون سینه سینه

قره معجر باشووا باغلا باجی

گئت اوتور قارداشووا آغلا باجی

شاعر: غفاری اردبیلی

دیل یاره‌سی

آز قالدی کی دعواده یتسون خطر عباسه

قان گوزلرینی دوتموش وئرمور خبر عباسه

قوللار قلم اولموشدی قان گوزلره دولموشدی

آغلاردی مدارینده شمس و قمر عباسه

صاق گئتدی کسر گئتدی صول گئتدی سپر گئتدی

باش کاسه‌سی اولموشدی تنها سپر عباسه

دورت سمتدن اوخ دگدی بیر آخ دئمدی والله

دیل یاره‌لری اولدی اوخدان بتر عباسه

کسدی قباقین ناگه بیر غول قوی پیکر

بیر آهن عمود آلتدا سالدی نظر عباسه

سسلندی، علی اوغلی نه گلدی او قوللاره

بو سوز یارالاردان چوخ، ائتدی اثر عباسه

ناگه او عمود آهن گزدی باشی اوستونده

جان جان دئدی زهراده والا گهر عباسه

زین اوسته ابوالفضلی بیر صاق صولا ترپتدی

لایلای چالینور گویا شوریده سر عباسه

بو واقعه واللّهی زهرایه گران گلدی

یر گوی هامی قان آغلار دشمن گولر عباسه

شاعر: استاد منزوی

زبان حال حضرت رباب

علی سینمده کی دیرناق یاراسی خاطرینه

بیر آزدا یات سحرون ماجراسی خاطرینه

سوسوزلار الده سو جامی دیلینده یا عباس

دخیل درگه اولوبلار سخاسی خاطرینه

سوسوزلارین چوخی دائم بو دور و برده گزور

گچولّه صاق صولا سو ماجراسی خاطرینه

خیال ایدولّه سو اولسا فقط بو خیمه‌ده وار

سویی ربابه ویرللر بالاسی خاطرینه

اوغول بو سوزلره باعث فقط سوسوزلقدی

همیشه درد سیزیلدار دواسی خاطرینه

خجالتی سنون عباس عمون چکور آرادا

گیدوب اوزاقدا گزور ئوز حیاسی خاطرینه

فقط رقیّه باجوندور گلوب گیدن یانوا

ئوزین هلاک ایدور ئوز دلرباسی خاطرینه

و بیرده سس اوجالاندا گلولّه عمّه‌لرون

توکولّه گوزیاشی قارداش بالاسی خاطرینه

گرگ سکینه‌نون آغوشینه ویرم سنی‌ده

دخیل درگه ایده ئوز آناسی خاطرینه

دیه عمو آنامون چاره‌سی گیدوب الدن

گوزین تیکوب الوه التماسی خاطرینه

او خالی مشک‌لره دقّتیله بیر باخسان

و لو اولا ایکی قطره شفاسی خاطرینه

توکک بوغازینه راحت گیدوب گله نفسی

ربابون آه دل بینواسی خاطرینه

بالق تک آغزوی تزتز آچوب چخاتما دیلون

ئورگیمون بو ساغالماز یاراسی خاطرینه

من آلتی آی سنه صود ویرممیش غذا یمدیم

باغشلا بو گجه نی غم هواسی خاطرینه

یقین فراتیده ناله ایدور سوسوزلقوا

یاتانموسن او فراتون صداسی خاطرینه

فرات سهلیدی داغ داش یانار سنون حالوا

بو لشگرون عمل نارواسی خاطرینه

چوخ ایستورم آنالار ایچره تک رباب آنووی

بیر امتحان ایده‌لر، مدّعاسی خاطرینه

گوزوم پیاله سینه بیر پیاله سو ویره‌لر

ویرم بو گوزلروی عمرون بقاسی خاطرینه

شاعر: استاد منزوی

سلام بر محرم

 

اردوی محرم به دلم خیمه به پا کرد 

دل را حرم و بارگه خون خدا کرد

خلایقدن جفا گوردوم تماماً بی‌وفا گوردوم

خلایقدن جفا گوردوم تماماً بی‌وفا گوردوم

وفاسیز آشنالردن عجائب ماجرا گوردوم

اولارکی لاف یک‌رنگی ووروب آخر دو رنگ اولدی

تمام اقربالر عقرب اولدی جان‌گزا گوردوم

کیمه بیل باغلادیم قطع اولدی امیدیم بلیم سیندی

فقط بیر آشنا عقرباده تک خدا گوردوم

فقط بیر تخم مرغی ساده و یکرنگ بیلمیشدیم

اونوندا کوینگین رد ایلدیم رنگین دو تا گوردوم

جهاندا قورخما دشمنن همیشه آشنادن قورخ

نه اینکه اشنانون حیله و مکرین خفا گوردوم

الونن اوپسه آلانما چکر آخر ایاقونن

سو اوپسه پای دیواره ییخیب ویران سرا گوردوم

زلیخا ایستمیردی یوسفی اوز نفسین ایستیردی

حامی اوز نفسینین محبوبیدور دنیانی لا گوردوم

صمیمیت محبت عشق بازی ایتده کاملدی

بو حیوانین وفاسین راه حقه آشنا گوردوم

شاعر: منعم

مجنونون آدی ائیله کی دیل ده‌ن دیله دوشدی

مجنونون آدی ائیله کی دیل ده‌ن دیله دوشدی

گوردی قالا بیلمیر داخی چول ده‌ن چوله دوشدی

بیر گول وار ایدی دوره چمنزار ایدی زیبا

آقشام چاغی گلدی او گوزه‌ل منزله دوشدی

گون باتدی غم آرتدی چولون آهولاری یاتدی

خول‌لار باشین اگدی او قده‌ر چلچله دوشدی

چرخین قارالان چهره‌سی کوکب‌له بزه‌ن‌دی

رخسار سیاهه ائله بیل آبله دوشدی

اسدی او بیابان ده بیر باد غم‌انگیز

غم‌لر بورویوب آتش عشقی دیله دوشدی

صبح اولدی چمن گولدی شتر زنگی چالیندی

گلدی گولون اطرافینه بیر قافله دوشدی

اگلشدی‌له باهم دئدی‌لر وای بو نه حال دی

نیلیم دئدی دوران دولانیب ایش بئله دوشدی

سوز دوندی دانیشدی بیری پول‌دان بیری مال‌دان

مجنونه آجیق گلدی بو سوزلر گله دوشدی

دوندی دئدی پول صحبتی عمری هدر ائیلر

اولدوزکی گوره‌رسوز پولوز ال ده‌ن اله دوشدی

بیر سوز دانیشون کی ایکی دنیالره دگسین

بیرکیم دئمه‌سین کی بو سوزوز نافله دوشدی

هر لحظه دانیشساز دانیشین لیلی سوزونده‌ن

گولشنده گوروم بولبولوم هانسی گوله دوشدی

هر گون باخارام عکسینه آئینهی دل ده

صد حیف اولا مابین‌یمیزه فاصله دوشدی

عشّاق وطن جبهه‌ده غرق اولدی لا قانه

منعم وطن آواره سی چول ده‌ن چوله دوشدی

شاعر: منعم

شعری در وصف خدا

پیش از اینها فکر می‌کردم خدا

خانه‌ای دارد کنار ابرها

مثل قصر پادشاه قصه‌ها

خشتی از الماس خشتی از طلا

پایه‌های برجش از عاج و بلور

بر سر تختی نشسته با غرور

ماه برق کوچکی از تاج او

هر ستاره، پولکی از تاج او

اطلس پیراهن او، آسمان

نقش روی دامن او، کهکشان

رعد و برق شب، طنین خنده‌اش

سیل و طوفان، نعره‌ی توفنده‌اش

دکمه‌ی پیراهن او، آفتاب

برق تیغ خنجر او ماهتاب

هیچ کس از جای او آگاه نیست

هیچ کس را در حضورش راه نیست

پیش از اینها خاطرم دلگیر بود

از خدا در ذهنم این تصویر بود

آن خدا بی‌رحم بود و خشمگین

خانه‌اش در آسمان، دور از زمین

بود، اما در میان ما نبود

مهربان و ساده و زیبا نبود

در دل او دوستی جایی نداشت

مهربانی هیچ معنایی نداشت

هر چه می‌پرسیدم، از خود، از خدا

از زمین، از آسمان، از ابرها

زود می‌گفتند: این کار خداست

پرس‌وجو از کار او کاری خطاست

هرچه می‌پرسی، جوابش آتش است

آب اگر خوردی، عذابش آتش است

تا ببندی چشم، کورت می‌کند

تا شدی نزدیک، دورت می‌کند

کج گشودی دست، سنگت می‌کند

کج نهادی پای، لنگت می‌کند

با همین قصه، دلم مشغول بود

خواب‌هایم، خواب دیو و غول بود

خواب می‌دیدم که غرق آتشم

در دهان اژدهای سرکشم

در دهان اژدهای خشمگین

بر سرم باران گرز آتشین

محو می‌شد نعره‌هایم، بی‌صدا

در طنین خنده‌ی خشم خدا...

نیت من، در نماز و در دعا

ترس بود و وحشت از خشم خدا

هر چه می‌کردم، همه از ترس بود

مثل از بر کردن یک درس بود

مثل تمرین حساب و هندسه

مثل تنبیه مدیر مدرسه

تلخ، مثل خنده‌ای بی‌حوصله

سخت، مثل حل صدها مسئله

مثل تکلیف ریاضی سخت بود

مثل صرف فعل ماضی سخت بود

***

تا که یک شب دست در دست پدر

راه افتادم به قصد یک سفر

در میان راه، در یک روستا

خانه‌ای دیدم، خوب و آشنا

زود پرسیدم: پدر، اینجا کجاست؟

گفت، اینجا خانه‌ی خوب خداست!

گفت: اینجا می‌شود یک لحضه ماند

گوشه‌ای خلوت، نمازی ساده خواند

با وضویی، دست و رویی تازه کرد

با دل خود، گفتگویی تازه کرد

گفتمش، پس آن خدای خشمگین

خانه‌اش اینجاست؟ اینجا، در زمین؟

گفت: آری، خانه‌ی او بی‌ریاست

فرش‌هایش از گلیم و بوریاست

مهربان و ساده و بی‌کینه است

مثل نوری در دل آیینه است

عادت او نیست خشم و دشمنی

نام او نور و نشانش روشنی

خشم، نامی از نشانی‌های اوست

حالتی از مهربانی‌های اوست

قهر او از آشتی، شیرین‌تر است

مثل قهر مهربان مادر است

دوستی را دوست، معنی می‌دهد

قهر هم ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌با دوست معنی می‌دهد

هیچ کس با دشمن خود، قهر نیست

قهر او هم نشان دوستی است...

***

تازه فهمیدم خدایم، این خداست

این خدای مهربان و آشناست

دوستی، از من به من نزدیک‌تر

از رگ گردن به من نزدیک‌تر

آن خدای پیش از این را باد برد

نام او را هم دلم از یاد برد

آن خدا مثل خیال و خواب بود

چون حبابی، نقش روی آب بود

می‌توانم بعد از این، با این خدا

دوست باشم، دوست، پاک و بی‌ریا

می‌توان با این خدا پرواز کرد

سفره‌ی دل را برایش باز کرد

می‌توان درباره‌ی گل حرف زد

صاف و ساده، مثل بلبل حرف زد

چکه چکه مثل باران راز گفت

با دو قطره، صد هزاران راز گفت

می‌توان با او صمیمی حرف زد

مثل یاران قدیمی حرف زد

می‌توان تصنیفی از پرواز خواند

با الفبای سکوت آواز خواند

می‌توان مثل علف‌ها حرف زد

با زبان بی‌الفبا حرف زد

می‌توان درباره‌ی هر چیز گفت

می‌توان شعری خیال انگیز گفت

شاعر: زنده یاد قیصر امین پور

پایتخت عطش

نخل‌ها تشنه‌ی شط العرب زمزم تست

تشنگی بر لب تب سوخته‌ی علقم تست

خیمه در آن طرف سدره بر افراشته‌ای

هشتمین باغ جنان منتظر مقدم تست

می‌وزد از نفس گرم صبا عطر بهشت

باد خود زنده‌ی جاوید مسیحا دم تست

ای که با زخمه‌ی زخمت شده هستی به سماع

کربلا پرده‌ای از سمفونی اعظم تست

لاله‌ها از دل گودال سر آورده برون

دشت‌ها پر شفق از تابش جام جم تست

کیست این تشنه‌ی سودا زده‌ی بحر به دوش؟

که دو دست قلمش سبزترین پرچم تست

ای سفر کرده! پس از کوچ غریبانه‌ی تو

زینب در به درت آینه‌دار غم تست

ای که در خاتم انگشتری‌ات نقش وجود!

کربلا شعله‌ای از شعشعه‌ی خاتم تست

شاعر: کاظم نظری بقا

دوشموش معنبر سنبلون

دوشموش معنبر سنبلون خورشید تابان اوستونه

شول رسمله مشکین بنین گلبرگ خندان اوستونه

رخسارین اوزره زلفونی هر کیمسه کیم، گوردی دئدی

باخین بو کفری کیم نئجه، داغیلمیش ایمان اوستونه

کونلومی ویران ائیلرم، مهرین یئرین جان ائیلرم

عشقین منه شان ائیلرم، دوشدی غمین جان اوستونه

یاقوت‌له ریحان خطین، ای قوت جان، شکر لبین

شول رسمه کیم دوشموش دورور خضر آب حیوان اوستونه

نور تجلّی سرّنی گور دی یوزونده گوزلریم

گورکیم، نه صورت باغلامیش بو چشم گریان اوستونه

درد محبت عاشقه درمان یئتر، وار، ای حکیم

هر دم منه مین دردیلن آرتیرما درمان اوستونه

عشقینده ای جان و جهان، گر چه نسیمی خاک اولور

دورموش سنینله تا ابد اول عهد و پیمان اوستونه

شاعر: عمادالدین نسیمی

اغیار الماسون

سن منه دلبر یئترسن اوزگه‌لر یار اولماسون

بیر اولور یار ایکی اولماز، ایکی زنهار اولماسون

باغریمی دوغرار فراقین خاری، ای جنّت گولی

نوبهار اولسون، گول اولسون، آرادا خار اولماسون

ای سکز جنات عدنین باغ و بستانی یوزون

گولدن آنین گلشنی بی برگ و بی بار اولماسون

کیمکه دیداریندن اوزگه نسنه ایستر، یادیلر

یئتمسون حقدن نصیبی، اهل دیدار اولماسون

فرقتین دردی منی بی‌خواب و گریان ائیلدی

دشمنین عمری دوکنسون بختی بیدار اولماسون

توتموشام عشقینله پیمان، قیلمیشام حسنونله عهد

آندن اوزگه عهد و پیمان، قول و اقرار اولماسون

یاپیجی حقدیر، خرابی اول یاپار معمور ائدر

حق یاپان معموره آیروغ کیمسه معمار اولماسون

زلفونون داریندا، شاها، آسیلان منصور ایدی

هر که منصور اولمادی، زولفونده بر دار اولماسون

اولموشام عینین کیبی بیمار، عشقیندن جدا

یارب او نرگسدن اوزگه کیمسه بیمار اولماسون

ای نسیمی، قیلما یارین سرّینی اغیاره فاش

تا که یار اولسون بو سرّه محرم، اغیار اولماسون

شاعر: نسیمی

هلاله دوندی

هلاله دوندی قمر، قاشلارین هلالیندن

بویاندی قانه قیزیل گول، یناغین آلیندن

چلب* سنی نئجّه شیرین دوداقلو یاراتمیش

که سلسبیل اوتانور لبلرین زلالیندن

آیین هلالی اگر چه گونشدن آلور نور

بو آیی گورکه گونش نور آلور هلالیندن

قرا بنین** نه عجب طرفه حاله دوشموشدور

بو حالی بیلمینین هیچ سورما حالیندن

طویل‌دیر ساچینین قصه‌سی و سرّی دقیق

اگر اینانمز سن سور بو نکته خالیندن

نه حسن اولوربو، نه صورت علیک عین الله

که دنگ اولور گوزیجک عقل آئین کمالیندن

جفاده یانا- یانا گورکیم، نه لر چکرم

بو عین فتنه‌لو یارین جفا و آلیندن

جفالری نه قدر آجی ایسه یئی‌رک*** دیر

آئین آجیسی رقیبین یاغیله بالیندن

نگاردن دیلگیم وصل ایدی روا اولدی

منی آییرما الهی آئین وصالیندن

چلی نسیمی‌یه چون اکسیک ائیلمز بیر شال

نه اطلسیندن اومار کیمسه‌نین نه شالیندن

*- چلب= تانری، یارادان

**- بن= خال

***- یئی‌رک= یاخشی‌راق

شاعر: عمادالدین نسیمی

تسلیت شهادت امام علی

 

بر روح تمام شیعیان تیغ زدند

بر مردترین مرد جهان تیغ زدند

خورشید به سینه، ماه بر سر می‌زد

انگاربه فرق آسمان تیغ زدند

سالروز شهادت امام علی(ع) تسلیت باد

عاشیق دل‌خسته گؤر دلداره دؤندرمیش یوزون

عاشیق دل‌خسته گؤر دلداره دؤندرمیش یوزون

عالمی ترک ائیله‌میش اول یاره دؤندرمیش یوزون

حاش‌لله کیم، کؤنول یوزون قاپوندن دؤندره

بولبول بیچاره دور گولزاره دؤندرمیش یوزون

دؤندریب زاهد یوزون محرابه، هر دم یاش تؤکر

عاشیقون دیواری یوخ، دیداره دؤندرمیش یوزون

یاره دؤندرمیش یوزون گؤرگج رقیبه سؤیله‌دوم

اول گول خندانی گؤرکیم، خاره دؤندرمیش یوزون

دنیادا مقصودینه هر کیمسه یوزون دؤنده‌رور

بو «خطایی»! سن بت عیّاره دؤندرمیش یوزون

شاه اسمعیل صفوی(خطایی)

مژده که شد ماه مبارک پدید

 

مژده که شد ماه مبارک پدید

به عاصیان وعده‌ی رحمت رسید

ماهی سرشار از برکت و رحمت و عبادت‌های پذیرفته شده برایتان آرزومندم...