آذر قئزی

ائلیمین اوبامین سازینا بندم

ظولمه باش اَیمی‌ین قئزینا بندم

گورمه‌لی قئشینا یازینا بندم

الدوزلار ایچینده دان اولدوزویام

افتخاریم بو دور آذر قئزییام

بینامی قویوبدور عشقیله آنام

اویره‌دیب ائلی مین دردینه یانام

اولکه‌می عزتیم شرفیم سانام

الدوزلار ایچینده دان اولدوزویام

افتخاریم بو دور آذر قئزییام

کوکومو قازمالار، قورودا بیلمز

اوزگه‌لر دیلیمی اونودا بیلمز

سوزو دوشونمی‌ین، بونودا بیلمز

اولدوزلار ایچینده دان اولدوزیام

افتخاریم بو دور آذر قئزییام

قوربانام آدینا آذربایجانین

یورغون اولادینا آذربایجانین

ائل چاتسین دادینا آذربایجانین

الدوزلار ایچینده دان اولدوزویام

افتخاریم بو دور آذر قئزییام

شاعیر: شریفه جعفری

واریم

سن منیم تیترده‌نیم سن

بولودا چاتدیرانیم

ساز دا اولسایدیم اگر توز بوروموشدو کوکومو

منی ایدیم؟ غم سیزلیک

سنده‌کی شاعیرلیک

بیردن آنجاق منی دیل‌لندیردی

اولدوم عاشیق

یئریدیم، سونرا ایناندیم کی

وارام

حرکت دونیامی آلت اوست ائله‌دی

مهربان اللریوین ردی هله کؤنلومده

گوزلریندن اله‌نن دویغولارین

دادی داماغیمدا قالیب

او لطافتلی گولوشلر

خیالیمدان کوچمور

ایندیسه

من یازیچی

من شاعیر

هامیسی آددی بولار

هر نه واریم سندن‌دی

شاعیر: شریفه جعفری

نه ائتمه‌لی‌ام؟

من ایستیره‌م اوزومو آغلایام نه ائتمه‌لی‌ام؟

اولن دیلک‌لره یاس ساخلایام نه ائتمه‌لی‌ام؟

من ایستیره‌م کوزه ریب اودکیمین کول اولسامدا

قارانلیقین اوره‌گین داغلایام نه ائتمه‌لی‌ام

چوخ ایستیره‌م قوناقیم اولسا شعریمین پری‌سی

قیزیل غزل قولونا باغلایام نه ائتمه‌لی‌ام

من ایستیره‌م سویو چاتدیرماغا یارین باغینا

جوشوب شلاله کیمین چاغلایام نه ائتمه‌لی‌ام

منیم ده اوخشاماغا محتشم دیاریم وار

صفالی باغچالی‌یام باغلی‌یام نه ائتمه‌لی‌ام

اوزوم‌ده یاسلی گوزوم‌ده سوزوم‌ده شعریم‌ده

آچیق دئیم ساوالان داغلی‌یام نه ائتمه‌لی‌ام

... و ایستیره‌م نه عطا اولسا عاصمه ائل ده‌ن

سیزه‌ده بیر نئچه پای ساخلایام نه ائتمه‌لی‌ام؟

عاصم اردبیلی

از شیخ محابا هست از شیر محابا نیست

یک روز فروغ آید زان نقطه که پیدا نیست

صد حیف که این طالع در پنجره ما نیست

از له له تیر ای دل فردای تو معلوم است

هر چند که می‌گویند در فصل تو فردا نیست

اندر سر بازاری، می‌گفت قلمکاری

از هر رده رنگی هست رنگی ز مدارا نیست

هر بی‌سر و پا امروز از سیر سما گوید

در سیر سما آری حاجت به سر و پا نیست

از من مطلب شعرم در زاهد اثر سازد

احیای چنین مرده کار دم عیسی نیست

نه مرحمتش باشد پاینده نه اجحافش

یک کلمه بی‌معنی چون کلمه‌ی دنیا نیست

ای سیل بلا حاشا برگردی از این برزن

در خانه‌ی ما جا هست در کوچه اگر جا نیست

«شاهی» من مسکین را همچون همه اجدادم

از شیخ محابا هست از شیر محابا نیست

عسگر شاهی اردبیلی

ریاست میزی

ایندیه‌تک بیله بیلوردم خانم

هرزه و هزیاندی ریاست میزی

ایندی اوتوردوم گورورم آی جانم

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

آخ نئجه راحت نئجه اگلشملی

هر نئجه یورقون اوتوسا دینجلی

چوخ یوموشاق سلقلی کیف سورملی

لایق سلطان‌دی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

میز نئجه میز اگلشنی جست ایدیر

رند و خرابات و قوی دست ایدیر

بی می و مینا آدامی مست ایدیر

رتبه‌ی شایان‌دی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

باخما کیچیک گورسنوری ظاهری

تک بیر آدامدان چوخا یوخدور یری

قوی الیوی آننوا باخ بیر چری

بیر یکه میدان‌دی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

میز نئجه میز نشعه‌ی ممتازی وار

موشک و جت تک گویه پروازی وار

باشدان آلور هوشی عجب گازی وار

محفل رندان‌دی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

ایلمه غم فخرایله شیش آی ماتان

من رئیس اولدوم کفیمه یوخ چاتان

صدر نشینم دگولم شارلاتان

دردیمه درماندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

واردی عجب معجزه‌سی بو میزین

کور ایدیر اوّل‌ده جلیسین گوزین

نه جلو ایستور نه اوزنگی نه زین

مین‌ملی مادیاند‌دی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

دورسا حضوریمده اگر یوز نفر

سایمارام ایشکدی بولار یا بشر

یا بیر اوطاق کتلی یا بیر طویله خر

بیزلره یکساندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

آخ نئجه میز وار نه گوزل نقشه‌سی

اَل قول آچانمور سویورام هر کسی

اُلدویرورم هر کیمی چخمور سسی

مسلخ انساندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

سخت اولا قانون نئجه مثل دمیر

من اونی الده ایده‌رم چون خمیر

اولموشام ایندی ایله روشن ضمیر

مکتب عرفاندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

میز نئجه میز جنگده ارابه‌دی

دللری یاندیرماقا خوش تابه‌دی

خون ضعیفان بیزه نوشابه‌دی

باشدان ایاق قاندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

مؤمن اولا گبر اولا اسلام اولا

یوخ منه فرقی چاتارام قول قولا

دینی فدا ایلمیشم من پولا

دینله دشماندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

بو مثلی خوش دیدی احمد کوسا

ارمنی‌لیق یاخشیدی کبلای موسا

لیک قیامتده پوخی چخماسا

مسند شیطان‌دی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

عصر بیزیم عرصه‌ی میدان بیزیم

قصر بیزیم حوری و غلمان بیزیم

نفس بیزیم نعمت الوان بیزیم

معرض طغیان‌دی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

ظالمی مظلوم ایلسم ایلرم

حاکمی محکوم ایلسم ایلرم

هر کسی مسموم ایلسم ایلرم

مرکز بهتاندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

دائم الیمده ایکی مثقال قلم

ایسته‌سم عالملری ووررام به هم

پولدی پول اُستن یاغوری دم به دم

گورملی دکاندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

ملتی مین مین سویورام دویمورام

دولته دوقوز قویورام دویمورام

گونده اوتوز رنگ بویورام دویمورام

حیله‌ی الواندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

زال منم رستم دستان منم

گیو منم سام نریمان منم

اهرمنم خصم سلیمان منم

مسکن دیواندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

دویمارام اصلاً بله سرمایه‌دن

یوخدی سراغیم خبر و آیه‌دن

سنماسین ای کاش بو میز پایه‌دن

ثروت و ساماندی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

بس دی کریمی سوزی قاتما سوزه

سورمه آتون داشلقا قیتر دوزه

چکمه داخی ملتی چوخدا اوزه

یازمالی عنوان‌دی ریاست میزی

تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

شاعیر: کریمی مراغه‌ای

مینی ژوب

نه گوزل خوش یاراشیرمش سنه ای جان مینی ژوب

حسنوه ویردی ترقی یوزه دوخسان مینی ژوب

ایوون آباد اولا عالمده مُد ایجاد ایلین

صبریمی طاقتمی ایلدی تالان مینی ژوب

نه دوتور قول قیچی نه یول یرینده یخوری

ایوون آباد ایلدون ایشلری آسان مینی ژوب

پسته‌نین اوستی آچیلدی کیلوسی برمی تومن

ایلدی آغ کلمین قیمتین ارزان مینی ژوب

گتور ای ساقی می نابله مست ایله منی

نازا قویما دورایاقه سنه قربان مینی ژوب

گجه گوردوم یوخودا امر معاشیم دوزه‌لوب

آلمشام قوینوما بیر شوخ بالا جیران مینی ژوب

اویانوب گوردوم اولوب خطه‌ی بغداد خراب

دیدیم ای وای سنه لعنت گله شیطان مینی ژوب

بیزیم آروادداباخور قزلارا کم کم اویانور

گینوب تازه بو بیمان قزی بیمان مینی ژوب

گر چی ایجاد ایلیوبدور بو مدی خارجه‌لی

واقعاً جای تعجبدی مسلمان مینی ژوب

آدی زهرا ننه‌سی فاطمه احمد آتاسی

اهل قرآنیدی بودلار قالوب عریان مینی ژوب

ننه‌سی بیر قیزا ایلوردی نصیحت کی قیزیم

یوزی قویلی اگیلوب سِیچمه بادمجان مینی ژوب

چوخ گوزتله بو لباسین بالا امنیتی یوخ

سنی بیردن گوره‌سن ایتدی پشیمان مینی ژوب

عمله گلسه متاعون داخی گلمز عمله

ایدور اوضاعوی بالمره پریشان مینی ژوب

خیلی مشگلدی اوزین ساخلیا ات گورسه پشیک

دوزه بیلمز گوره پول‌سوز سوبای اوغلان مینی ژوب

قویروغا مشتری یوخ قصابین احوالنه باخ

اوزماندان کی اولوب بیله فراوان مینی ژوب

نه قدر مد گوروسن خارجه سوغاتیدی لیک

بولارین جمله‌سی تک بیریانا بیریان مینی ژوب

اللرون وار اولا خیاطه خانم اُلمیه‌سن

همی دالدان یاراشیر همده قباقدان مینی ژوب

هوسون اولسا گیداخ انزلی‌یه رامسره

لب دریاده ایدر گور نجه طوفان مینی ژوب

کیم خدایا گوره‌سن آچدی بو خلقین یوزینی

نه حیا قویدی نه ناموس نه وجدان مینی ژوب

آدین اسلام قویان خارجه تقلید ایلمز

پوزوب اسلامی نه دین قویدی نه ایمان مینی ژوب

یل اسنده گیدیری فوری گوبکدن یوخاری

گزلین اسراری ایدیر ملته اعلان مینی ژوب

دین و ملت اشاقا گیتدی اتکلر یوخاری

تا گوراخ هاردا ویرر سئرینه پایان مینی ژوب

اقتصاد اهلیدی ایرانلار اسراف ایلمز

همی کم خرجیدی هم مفته هم ارزان مینی ژوب

حیف اولا بو قوجالار مدلاری رسوا ایلدی

قورومش بود قره ایرگنملی باخ یان مینی ژوب

بیزیم ایشکده بیر آز قوشقونا تغییر ویروب

دالی یانمش بودا ایستور اولا حیوان مینی ژوب

خردالوب خردالوب آخر تومان اولدی پاچا بند

قسالوب قسالوب ایتدی دونی دوران مینی ژوب

ای کریمی مدووی سنده دگیش اول ژیگولی

شعر و شاعر مینی ژوب دفتر دیوان مینی ژوب

شاعیر: کریمی مراغه‌ای

ساقی، بیار می، که فرو رفت آفتاب

ساقی، بیار می، که فرو رفت آفتاب

بنمود تیره شب، رخ خورشید مه نقاب

منگر بدان که روز فروشد، تو می بیار

کز آسمان جام برآید صد آفتاب

بنیاد عمر اگر چه خراب است، باک نیست

خوش‌تر بود بهار خراباتیان خراب

یاران شدند مست و مرا بخت خفته ماند

بیدار کن به بوی می این خفته را ز خواب

بگشا سر قنینه، که در بند مانده‌ام

وز بند من مرا نرهاند مگر شراب

خواهم به خواب در شوم از مستی آن‌چنان

کاو از صور برنکند هم مرا ز خواب

مستم کن آن‌چنان که سر از پای گم کنم

وز شور و عربده همه عالم کنم خراب

تا او بود همه، نه جهان ماند و نه من

خود بشنود ز خود «لمن الملک» را جواب

ساقی، مدار چشم امیدم در انتظار

صافی و درد، هرچه بود، جرعه‌ای بیار

مستم کن آنچنان که ندانم که من منم

خود را دمی مگر به خرابات افگنم

فارغ شوم ز شعبده بازی روزگار

زین حقه‌ی دو رنگ جهان مهره برچنم

قلاش وار بر سر عالم نهم قدم

عیار وار از خودی خود بر اشکنم

در تنگنای ظلمت هستی چه مانده‌ام؟

تا کی چو کرم پیله همی گرد خود تنم؟

پیوسته شد، چو شبنم، بودم به آفتاب

شاید که این زمانه «انا الشمس» در زنم

آری چو آفتاب بیفتد در آینه

گوید هر آینه که: همه مهر روشنم

سوی سماع قدس گشایم دریچه‌ای

تا آفتاب غیب درآید ز روزنم

چون پیش آفتاب شوم همچو ذره باز

معذور باشم ار ز «انا الشمس» دم زنم

چون شمع شد وجود من از شمع تفرقه

مطلق بود وجود من، ار چه معینم

چون عکس آفتاب در آیینه اوفتد

آن دم ازو بپرس نگوید که آهنم

ساقی، بیار دانه‌ی مرغان لامکان

در پیش مرغ همت من دانه‌ای افشان

تا ز آشیان کون چو سیمرغ بر پرم

پرواز گیرم از خود و از جمله بگذرم

بگذارم این قفس، که پر و بال من شکست

زآن سوی کاینات یکی بال گسترم

در بوستان بی‌خبری جلوه‌ای کنم

و ز آشیان هفت دری جان برون برم

شهباز عرشیم، که به پرواز من سزد

سدره مقام و کنگره‌ی عرش منظرم

چه عرش و چه ثری؟ که همه ذره‌ای بود

در پیش آفتاب ضمیر منورم

نز ذره گردم آگه، نز خود، نه ز آفتاب

در بحر ژرف بی‌خودی ار غوطه‌ای خورم

«سبحانی» آن نفس ز من ار بشنوی بدانک

آن او بود، نه من، به سوی هیچ ننگرم

ای بی‌خبر ز حالت مستان با خبر

باری نظاره کن، به خرابات بر گذر

آنان که گوی عشق ز میدان ربوده‌اند

بنگر که: وقت کار چه جولان نموده‌اند؟

خود را، چو گوی، در خم چوگان فکنده‌اند

گوی مراد از خم چوگان ربوده‌اند

کشت امید را ز دو چشم آب داده‌اند

بنگر برش چگونه فراوان دروده‌اند

تا سر نهاده‌اند چو پا در ره طلب

بس مرحبا که از لب جانان شنوده‌اند

هر لحظه دیده‌اند عیان عکس روی دوست

آیینه‌ی دل از قبل آن زدوده‌اند

در وسع آدمی نبود آنچه کرده‌اند

اینان مگر ز طینت انسان نبوده‌اند؟

آن‌دم که گفته‌اند «اناالحق» ز بی‌خودی

آن‌دم بدان‌که ایشان، ایشان نبوده‌اند

در کوی بی‌خودی نه کنون پا نهاده‌اند

کز مادر عدم، همه خود مست زاده‌اند

آن دم که جام باده نگونسار کرده‌اند

بر خاک تیره جرعه‌ای ایثار کرده‌اند

از رنگ و بوی جرعه یکی مشت خاک را

خوش‌تر هزار بار ز گلزار کرده‌اند

این لطف بین که: بی‌غرض این خاک تیره را

از دردیی سرشته‌ی انوار کرده‌اند

این بوالعجب رموز نگر کز همه جهان

آب و گلی خزانه‌ی اسرار کرده‌اند

در صبح دم برای صبوح از نسیم می

مستانه خفته را همه بیدار کرده‌اند

چندین هزار عاشق شیدا ز یک نظر

نظارگی خویش به دیدار کرده‌اند

نقشی که کرده‌اند درین کارگاه صنع

در ضمن آن جمال خود اظهار کرده‌اند

افگند بحر عشق صدف چون به‌هر طرف

گوهرشناس به‌هر گهر نشکند صدف

چندین هزار قطره‌ی دریای بی‌کران

افشاند ابر فیض بر اطراف کن فکان

ناگه در آن میانه یکی موج زد محیط

هم قطره گشت غرقه و هم کون و هم مکان

در ساحت قدم نبود کون را اثر

در بحر قطره را نتوان یافتن نشان

آنجا نه اسم باشد و نه رسم و نه خبر

توحید بی‌مشارکت آنجا شود عیان

بنمود چون جمال جلالش ازل، بدانک

او باشد و هم او بود و هیچ این و آن

جمله یکی بود، نبود از دویی خبر

نه عرش، نه ثری، نه اشارت، نه ترجمان

این قطره‌ای ز قلزم توحید بیش نیست

ناید یقین حقیقت توحید در میان

توحید لایزال نیاید چو در مقال

روشن کنم ضمیر به توحید ذوالجلال

برتر ز چند و چون جبروت جلال او

بیرون ز گفت و گو صفت لایزال او

نگذاشت و نگذرد نظر هیچ کاملی

گرد سرادقات جمال و کمال او

گر نیستی شعاع جمالش، همه جهان

ناچیز گشتی از سطوات جلال او

ورنه نقاب نور جمالش شدی جلال

عالم بسوختی ز فروغ جمال او

از لطف قهر باز نموده فراق او

و ز قهر لطف تعبیه کرده وصال او

هر دم هزار عاشق مسکین بداده جان

در حسرت جمال رخ بی‌مثال او

بس یافته نسیم گلستان ز رافتش

زنده شده به‌بوی نسیم شمال او

ای بی‌خبر ز نفحه‌ی گلزار بوی او

آخر بنال زار سحرگه به کوی او

ای بی‌نیاز، آمده‌ام بر در تو باز

بر درگه قبول تو آورده‌ام نیاز

امیدوار بر در لطفت فتاده‌ام

امید کز درت نشوم ناامید باز

دل زان توست، بر سر کویت فکنده‌ام

زیرا به‌دل تویی، که تو دانیش جمله راز

گر یک نظر کنی به دل سوخته جگر

بازش رهانی از تف هجران جان گداز

از کارسازی دل خود عاجز آمدم

از لطف خویش کار دل خسته‌ام بساز

خوارش مکن به ذل حجاب خود، ای عزیز

زیرا که از نخست به‌پرورده‌ای به ناز

چون بر در تو بار بود دوستانت را

ای دوست، در به روی طفیلی مکن فراز

بخشای بر عراقی مسکینت، ای کریم

از لطف شاد کن دل غمگینش ای رحیم

ترکیبات عراقی

ایها الناس ویرون رای منه

ایها الناس ویرون همتلن رای منه

منی وادارایلیون شرکت ایدوم انجمنه

شاعرم شعریله هر مطلبی تحریر ایده‌رم

قاری‌یم آیه‌نی اوز شائنیمه تفسیر ایده‌رم

سیل یخان ایولری بیر هفته‌ده تعمیر ایده‌رم

لادیمز حکمیمه مستاجر اولا یا سکنه

ایها الناس ویرون رای منه

قویمارام شهریده بیر ذره کثافت اثری

گرک آسفالت اولونا شهریمیزین کوچه‌لری

گوره‌سوز اوندا که آیا سوزیمون وار کسری

من فقط ماهه باش اگسم اگرم انجمه‌نه

ایها الناس ویرون رای منه

قویمارام شهریمیزین بودجه‌سی گیتسون هدره

قویمارام ظلم اولا بیر مو قدری بیر نفره

ییرم شام نهارا یاغ دوگی صبحانه کره

اوزه‌رم باشنی هر کیم سولسه هل پسنه

ایها الناس ویرون رای منه

ایشی ترتیبه سالوم شهره ویروم نظم و نظام

مد امروزیله تعمیر اولا مسجدله حمام

ناقصاتی ایلیوم بیر ایلین عرضینده تمام

هامی بیر دفعه دیسون احسن او رای حسنه

ایها الناس ویرون رای منه

نیه گورکان آلا قبرین بیرینه اللی تومن

نیه دینمور بو جماعت ایشه یوخ بیر یتیشن

بله اولسا قوجا دنیانی دوتار اولماز الن

اُلی گر اوز باشنا اولسا تریخلار کفنه

ایها الناس ویرون رای منه

نه روا شایع اولا شهریده مشروب و زنا

دولدورا تکیه و مسجدلری تذویر و ریا

قویمارام رایج اولا بیر بله تنزیل و ربا

خلق ایچینده گنه مرسوم اولی قرض‌الحسنه

ایها الناس ویرون رای منه

چوره‌گی میوه‌نی بازاردا فراوان ایده‌رم

هویجین آغ کلمین قیمتین ارزان ایده‌رم

اتی قصاب باها ساتسا اونی تاوان ایده‌رم

باسارام ایگنه‌یین‌لر قوسار آتدان تبنه

ایها الناس ویرون رای منه

شاعرم منده قویون صنف رجاله قوشولوم

کارت و پارت و پلوویله پولوم اولسون خوش اولوم

سوخولوم باند ریاستلره غمدن قوتولوم

نولی بش گون قویاسوز سرور اولام مرد و زنه

ایها الناس ویرون رای منه

قویمارام کتلیه آشپز قوخوموش کفته ویره

بیری اصنافی سویوب جنسین آلا سفته ویره

اوغلانا شوخ مه‌مه قزلار اُپوشی مفته ویره

بوسه‌نین هر جوتی قاخسون گرک آتمیش تومنه

ایها الناس ویرون رای منه

منی شهر اهلی تانور من بو ایشین ماهری‌یم

رئسا تک تکی موسا اولا من سامری‌یم

نابلد کی دگولم شهریویزین شاعری‌یم

یوخ خیانت نظریم دولته دینه وطنه

ایها الناس ویرون رای منه

سویرم منده چاتام منصبه آدیم یکله

یاغلی مجانی پلولارییه قارنیم دیکله

ساری رنگیم دورولا بو تیشی قیشلارکوکله

یاخشیلیق دوره سیدی سن منه یان منده سنه

ایها الناس ویرون رای منه

من اگر رای آپارام خوش سیزون احوالیزه

مرحبا طالعوزه شانسوزا اقبالویزا

جد و جهدیله یتورم سیزی آمالویزه

دده سوز سیز منه عورتلریویز مثل ننه

ایها الناس ویرون رای منه

حاضرم هر ایشوز اولسا دیمیون دال چاتارام

بله فکر ایلمیون سیزلری گوزدن آتارام

یری گورمز گوزوم اوندا باشیمی دوز دوتارام

دیمرم گیچدی سودان ایشکیم ایندی منه نه

ایها الناس ویرون رای منه

گله لازمدی حمامدا سو پولی بش قرانا

تا گیده سطح نظافت یوخاری خلق اویانا

شهر حسرت قالا قیللی ... کیرلی دابانا

یاسمن گونده ورا شانه او زلف سمنه

ایها الناس ویرون رای منه

نولی بش گونده کریمی اولا بیر جمعه آقا

داراشا بوغلی پشیک تک بالا قیماقه یاغا

بولیسوز هر ایشیویزده دوشرم من قباقا

ملکم ایندی من اوندا دونرم اهریمنه

ایها الناس ویرون رای منه

کریمی مراغه‌ای

باد ما را با خود خواهد بُرد

در شب کوچک من، افسوس

باد با برگ درختان میعادی دارد

در شب کوچک من دلهره‌ی ویرانی‌ست

گوش کن

وزش ظلمت را می‌شنوی؟

من غریبانه به این خوشبختی می‌نگرم

من به نومیدی خود معتادم

گوش کن

وزش ظلمت را می‌شنوی؟

در شب اکنون چیزی می‌گذرد

ماه سرخ‌ست و مشوش

و بر این بام که هر لحظه در او بیم فرو ریختن است

ابرها، همچون انبوه عزاداران

لحظه‌ی باریدن را گویی منتظرند

لحظه‌ای

و پس از آن، هیچ.

پشت این پنجره شب دارد می‌لرزد

و زمین دارد

باز می‌ماند از چرخش

پشت این پنجره یک نامعلوم

نگران من و تست

ای سراپایت سبز

دستهایت را چون خاطره‌ای سوزان، در دستان عاشق من

بگذار

و لبانت را چون حسی گرم از هستی

به نوازش لب‌های عاشق من بسپار

باد ما با خود خواهد برد

باد ما با خود خواهد برد

فروغ فرخزاد

غـزل

«امشب به قصه‌ی دل من گوش می‌کنی

فردا مرا چو قصه فراموش می‌کنی»  هـ. ا. سایه 

چون سنگ‌ها صدای مرا گوش می‌کنی

سنگی و ناشنیده فراموش می‌کنی

رگبار نوبهاری و خواب دریچه را

از ضربه‌های وسوسه مغشوش می‌کنی

دست مرا که ساقه‌ِی سبز نوازش است

با برگ‌های مرده هم‌آغوش می‌کنی

گمراه‌تر از روح شرابی و دیده را

در شعله می‌نشانی و مدهوش می‌کنی

ای ماهی طلائی مرداب خون من

خوش باد مستیت، که مرا نوش می‌کنی

تو دره‌ی بنفش غروبی که روز را

بر سینه می‌فشاری و خاموش می‌کنی

در سایه‌ها، فروغ تو بنشست و رنگ باخت

او را به سایه از چه سیه پوش می‌کنی؟

فروغ فرخزاد

شعر سفر

همه شب با دلم کسی می‌گفت

«سخت آشفته‌ای ز دیدارش

صبحدم با ستارگان سپید

می‌رود، می‌رود، نگهدارش»

من به بوی تو رفته از دنیا

بی‌خبر از فریب فرداها

روی مژگان نازکم می‌ریخت

چشم‌های تو چون غبار طلا

تنم از حس دست‌های تو داغ

گیسویم در تنفس تو رها

می‌شکفتم ز عشق و می‌گفتم

«هر که دلداده شد به دلدارش

ننشیند به قصد آزارش

برود، چشم من به دنبالش

برود، عشق من نگهدارش»

آه، اکنون تو رفته‌ای و غروب

سایه می‌گسترد به سینه‌ی راه

نرم نرمک خدای تیره‌ی غم

می‌نهد پا به معبد نگهم

می‌نویسد به روی هر دیوار

آیه‌هایی همه سیاه سیاه

فروغ فرخزاد

روی خاک

هرگز آرزو نکرده‌ام

یک ستاره در سراب آسمان شوم

یا چو روح برگزیدگان

هم‌نشین خامش فرشتگان شوم

هرگز از زمین جدا نبوده‌ام

با ستاره آشنا نبوده‌ام

روی خاک ایستاده‌ام

با تنم که مثل ساقه‌ی گیاه

باد و آفتاب و آب را

می‌مکد که زندگی کند

باروَر ز میل

باروَر ز درد

روی خاک ایستاده‌ام

تا ستاره‌ها ستایشم کنند

تا نسیم‌ها نوازشم کنند

از دریچه‌ام نگاه می‌کنم

جز طنین یک ترانه نیستم

جاودانه نیستم

جز طنین یک ترانه آرزو نمی‌کنم

در فغان لذتی که پاک‌تر

از سکوت ساده‌ی غمی‌ست

آشیانه جستجو نمی‌کنم

در تنی که شبنمی‌ست

روی زنبق تنم

بر جدار کلبه‌ام که زندگی‌ست

با خط سیاه عشق

یادگارها کشیده‌اند

مردمان رهگذر:

قلب تیرخورده

شمع واژگون

نقطه‌های ساکت پریده رنگ

بر حروف درهم جنون

هر لبی که بر لبم رسید

یک ستاره نطفه بست

در شبم که می‌نشست

روی رود یادگارها

پس چرا ستاره آرزو کنم؟

این ترانه‌ی منست

- دلپذیر دلنشین

پیش از این نبوده بیش از این

فروغ فرخزاد

آفتاب می‌شود

نگاه کن که غم درون دیده‌ام

چگونه قطره قطره آب می‌شود

چگونه سایه‌ی سیاه سرکشم

اسیر دست آفتاب می‌شود

نگاه کن

تمام هستیم خراب می‌شود

شراره‌ای مرا به کام می‌کشد

مرا به اوج می‌برد

مرا به دام می‌کشد

نگاه کن

تمام آسمان من

پر از شهاب می‌شود

تو آمدی ز دورها و دورها

ز سرزمین عطرها و نورها

نشانده‌ای مرا کنون به زورقی

ز عاج‌ها، ز ابرها، بلورها

مرا ببر امید دلنواز من

ببر به شهر شعرها و شورها

به راه پرستاره می‌کشانی‌ام

فراتر از ستاره می‌نشانی‌ام

نگاه کن

من از ستاره سوختم

لبالب از ستارگان تب شدم

چو ماهیان سرخ رنگ ساده دل

ستاره چین برکه‌های شب شدم

چه دور بود پیش از این زمین ما

به این کبود غرفه‌های آسمان

کنون به گوش من دوباره می‌رسد

صدای تو

صدای بال برفی فرشتگان

نگاه کن که من کجا رسیده‌ام

به کهکشان، به بیکران، به جاودان

کنون که آمدیم تا به اوج‌ها

مرا بشوی با شراب موج‌ها

مرا بپیچ در حریر بوسه‌ات

مرا بخواه در شبان دیر پا

مرا دگر رها مکن

مرا از این ستاره‌ها جدا مکن

نگاه کن که موم شب براه ما

چگونه قطره قطره آب می‌شود

صراحی سیاه دیدگان من

به لای لای گرم تو

لبالب از شراب خواب می‌شود

به روی گاهواره‌های شعر من

نگاه کن

تو می‌دمی و آفتاب می‌شود

فروغ فرخزاد

گذران

تا به کی باید رفت

از دیاری به دیاری دیگر

نتوانم، نتوانم جستن

هر زمان عشقی و یاری دیگر

کاش ما آن دو پرستو بودیم

که همه عمر سفر می‌کردیم

از بهاری به بهار دیگر

آه، اکنون دیریست

که فرو ریخته در من، گوئی،

تیره آواری از ابر گران

چو می‌آمیزم، با بوسه‌ی تو

روی لبهایم، می‌پندارم

می‌سپارد جان عطری گذران

آن‌چنان آلوده‌ست

عشق غمناکم با بیم زوال

که همه زندگیم می‌لرزد

چون ترا می‌نگرم

مثل این‌ست که از پنجره‌ای

تک‌درختم را، سرشار از برگ،

در تب زرد خزان می‌نگرم

مثل این‌ست که تصویری را

روی جریان‌های مغشوش آب روان می‌نگرم

شب و روز

شب و روز

شب و روز

بگذار

که فراموش کنم.

تو چه هستی، جز یک لحظه، یک لحظه که چشمان مرا

می گشاید در

برهوت آگاهی؟

بگذار

 که فراموش کنم.

فروغ فرخزاد

دوز و کلک انتخابات

ماه مشروطه در این ملک طلوعیدن کرد

انتخابات دگر بار شروعیدن کرد

شیخ در منبر و محراب خشوعیدن کرد

حقّه و دوز و کلک باز شیوعیدن کرد

وقت جنگ و جدل و نوبت فحش و کتک است

انتخابات شد و اوّل دوز و کلک است

صاحب الرایا! رو صبح نشین روی خرک

رایها پیش نه و داد بزن های جگرک

پوت قند آید از بهر تو و توپ بَرَک

می‌دود پیشتر و می‌دهدت بیشترک

هر که عقلش کم و فضل و خردش کمترک است

انتخابات شد و اوّل دوز و کلک است

این وکالت نه به آزادی و خوش تعلیمی است

نه به دانستن تاریخ و حقوق و شیمی است

بلکه در تنبلی و کم دلی و پر بیمی است

یا به پوتین و کلاه و فکل و تعلیمی است

یا به عمّامه و تسبیح و به تحت الحنک است

انتخابات شد و اوّل دوز و کلک است

تو برو جا به دل مردم بازاری کن

گه ز خود گاه ز من یاد به هشیاری کن

گر وکالت به من افتاد تو پاداری کن

ور به اسم تو در آمد تو ز من یاری کن

اسم ما هر دو اگر بود دگر یک به‌یک است

انتخابات شد و اوّل دوز و کلک است

حضرت آقا خوش باش که فالت فال است

از زر و سیم دگر جیب تو مالامال است

هر که آقاست نکو طالع و خوش اقبال است

که نمایندگی مجلس و قیل و قال است

گاه میرآخور و بیرونی و چوب و فلک است

انتخابات شد و اوّل دوز و کلک است

طرفه عهدی‌ست که هر گوشه کنی روی فراز

گله‌ی دزدان بینی همه با عشوه و ناز

نه ادارات مبّراست نه محراب نماز

هر که دزد است به هر جای بود محرم راز

هر که دزدی نکند همسر خار و خسک است

انتخابات شد و اوّل دوز و کلک است

نوبهارا بود اندر سخنانت نمکی

اُف بر او کآورد اندر سخنان تو شکی

هر چه داری ده و بستان ز وکالت کمکی

ملک‌هایی که تو بینی همه دارد درَکی

این وکلات ده پر فایده‌ی بی‌درک است

انتخابات شد و اوّل دوز و کلک است

ملک الشعرای بهار